---
title: Actor-observer bias
---

## O co chodzi?
O przypisywanie różnych powodów zachowań w zależności od tego czy utożsamiamy się z "aktorem" czy "obserwatorem".

Gdy jesteśmy aktorem, przypisujemy je do czynników zewnętrznych a będąc obserwatorem, wiążemy je z czynnikami wewnętrznymi.

Np. gdy ktoś mówi że powinniśmy więcej ćwiczyć, jako aktorzy wskazujemy zewnętrzny powód, który nas przed tym powstrzymuje. 

Jeżeli jednak mówimy komuś aby zaczął ćwiczyć, łatwiej wskazać nam wewnętrzną przyczynę stojącą za brakiem podjętej akcji.

## Jak wykorzystuję [[Knowledge/Mental models/Actor-observer bias]]?

Przełączanie pomiędzy aktorem i obserwatorem to nic innego jak zmiana [[Knowledge/Dictionary/Perspective]] i odgrywa to ogromne znaczenie w moim funkcjonowaniu. Uważam że zarówno jedna i druga może być przydatna o ile narzucimy na to "meta level" i nawet będąc aktorem czy obserwującym, nadal będziemy to robić ze świadomością tego, że nadal "obserwujemy".

W ten sposób zyskujemy dystans niezbędny do zauważenia szczegółów oraz zebrania informacji. 

Świadomość tego mechanizmu jest przydatna również przy obserwowaniu innych, których narracja zmienia się w zależności od aktualnie odgrywanej roli.